XV predavanje u sklopu projekta Gradimo mostove, a ne zidove: Uloga univerziteta u izgradnji mira

Prof. dr Marija Knežević, profesor engleskog jezika i književnosti na Filozofskom fakultetu u Nišiću, održala je 25.05.2012. godine iz predmeta Interkulturalno razumevanje, ljudska prava i pomirenje, predavanje na temu: “Susreti naroda i kultura (semiotički i postkolonijalni pristup)”.

Predavanje je imalo za cilj da se kroz semiotički i postkolonijalni pristup studentima predstave u istorijskoj i savremenoj perspektivi različiti oblici susreta naroda i kultura. Takođe, cilj predavanje jeste da studenti nauče da su kulture konstrukcije zajednice, kao to i kako njene vrednosti operišu unutar zajednice i u odnosu sa drugim kulturnim i nacionalnim zajednicama.

Uvodni deo časa profesorica Knežević posvetila je pitanjima perspektive i percepcije. S tim u vezi posebno je naglasila da različiti pojedinci, kao i različite kulturne i nacionalne zajednice imaju različite perspektive, te da se perspektiva, a sa njom i perceptivni i kognitivni horizonti grade u zajednici i zavise od ustanovljenih vrednosti zajednice, tj. određuju njom. “Zajednica koja se zasniva na određenoj kulturi i tradiciji, a pod tim podrazumevamo sve oblike kulturne prakse, od religioznih obreda, venčanja, do načina na koji se oblačimo i pozdravljamo strance, važno je naglasiti kako se kultura stvara i razvija. Naime, iz perspektive teorije konstruktivizma i semiotke možemo zakljiučiti da je kultura produkcija i konzumacija značenja koja se ostvaruje na nizu označavalačkih praksi (radnji, objekata, ljudi, rituala, događaja) i na nizu diskursa koje asociram sa ovom praksom.” Zatim je, profesorica Knežević upoznala student sa sa pojmovima društvenog konstruktivizma, kongnitivnog konstruktivizma, postkolonijalizmom, evrocentrizmom i paternialističkim diskursom. Nakon toga, profesorica Knežević je prešla na postkolonijalno razmatranje načina na koji su u istorijskom preseku različiti narodi i kulture bili označavani od strane drugih naroda i kultura. Takođe profesorica Knežević, upoznala je student sa vodećom literaturom iz oblasti postkolonijalnih studija i tom prilikom je istakla da je njihov utemeljivač je Edvard Said sa knjigom disurzivne proze naslovljenom Orijentalzam. Temljene pretpostavke postokolijalne kritike objasnila je studentima na pojmu Orijenta, kao slike drugog, i orijentalizma, kao diskursa o drugom. Osim toga, na primeru različitih mapa sveta pokazala je studentima kako se centar sveta izmešta u zavinosti od nosioca moći.

U zadnjem delu predavanja studenti su imali prilike da  prostor Evrope sagledaju iz perspektive različitih naroda, grčke, britanske, italijanske francuske, njemačke, ruske, turske i američke i da uvide da različiti evropski prostori nose različite označavaoce. Na osnovu toga, studenti su zatim podijeljeni u grupe, dobili zadatak da urade mapu bivše Jugoslavije i na istoj označe njene bivše republike, odnosno narode. U ovoj vežbi od studenata se očekivalo da budu kritični, tj. da ironizuju predrasude o narodima koji žive na prostoru bivše Jugoslavije i da se dobro zabave. Studenti su bili podijeljeni u grupe: grupu studenata prava, grupu studenata pedagodije i psihologije i grupu studenata filologija. Svaka od ovih grupa izradila je mapu na kojoj su studenti predstavili svoje viđenje oznaka tipičnih za region. 

blog comments powered by Disqus